Umowy-zlecenia i o dzieło od 30 kwietnia 2018 r. sprawiać zaczęły kłopot księgowym. Chodzi o przypadki, gdy rozliczane mają być w ramach działalności nierejestrowanej. Przepisy milczą bowiem co do zasad pobierania zaliczek na podatek dochodowy w sytuacji, gdy umowy takie wykonuje osoba prowadząca działalność nierejestrowaną na rzecz firmy lub na rzecz właścicieli wynajmowanej nieruchomości.

mala-firma

Kłopot dotyczy zarówno zaliczenia przychodów w kontaktach B2B (biznesowych) do źródła przychodów, jak i co do zasad poboru zaliczek na podatek.

Sytuacja rozliczeń podatkowych jest w miarę prosta, gdy działalność nierejestrowaną prowadzi się na rzecz konsumentów. Zaliczki nie są wówczas płacone w trakcie roku, a przychody wykazuje się na koniec roku jako tzw. „inne źródła”. Tak samo na koniec roku (do ostatniego dnia kwietnia) płaci się należny podatek.

Sytuacja jest inna, gdy działalność nierejestrowaną prowadzi się na rzecz przedsiębiorcy (ewentualnie na rzecz właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora – jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością). W takiej sytuacji wyjść należy od tego, że obowiązująca od 30 kwietnia 2018 r. ustawa – prawo przedsiębiorców wyraźnie stwierdza, że taka działalność do 1050 zł miesięcznie nie jest uznawana za działalność gospodarczą.

Przykład

Podatnik wykonuje usługę sprzątania mieszkania za 500 zł miesięcznie. Podatnik wykonuje usługę pisania tekstów – copywritingu za 600 zł miesięcznie.

W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 41 PITU) ustawodawca nakazuje się, by płatnicy (zlecający określone czynności) pobierali zaliczki na podatek m.in. z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 – w tym z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło. Wyjątkiem od tej zasady są jedynie przychody uzyskane na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej. A zatem to zleceniodawca pobiera podatek (zaliczki) chyba, że zleceniobiorca prowadzi działalność gospodarczą.

Oznacza to jednocześnie, że ustawodawca w obecnym brzmieniu przepisów nie wskazał w żaden sposób, by zaliczki nie były pobierane przez płatnika z tytułu działalności nierejestrowanej. Co więcej ustawa wskazuje wyraźnie, że płatnicy nie są obowiązani do poboru zaliczek jeżeli podatnik złoży oświadczenie, że wykonywane przez niego usługi wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej (art. 41 ust. 2 PITU). Problem w tym, że wykonujący zlecenie takiego oświadczenia złożyć nie może, bo działalności nie prowadzi.

Skłania to do wniosku, że płatnik powinien umowę rozliczyć podatkowo tak samo jakby zawierany był kontrakt z osobą fizyczną – czyli pobrać zaliczki, a także – zgłosić taką osobę do ZUS.

Ratunek w liberalnej interpretacji przepisów

Wydaje się, że sytuacja wynika z nieuwagi przy wprowadzaniu przepisów. Jedyna więc szansa na uzdrowienie sytuacji w tym, by ustawodawca szybko znowelizował obowiązujące prawo.

Obecnie natomiast warto występować o interpretację indywidualną przepisów. Przy ich interpretacji celowościowej można dojść do następującego wniosku – art. 41 stwierdza, że zaliczki pobierane są wyłącznie z tytułu działalności wskazanej w art. 13 ustawy czyli z tytułu umów o dzieło wykonywanych w ściśle określonych warunkach. Warunkami tymi są: zależność organizacyjna od zlecającego, odpowiedzialność gospodarcza oraz odszkodowawcza wobec osób trzecich. W przypadku działalności nierejestrowanej tych cel umowa zlecenie mieć nie może. Oznaczałoby to jednocześnie, że art. 41 nie stosuje się do działalności wskazanej jako „inne źródła przychodów” w art. 20 ustawy o PIT (brak jest bezpośredniego odesłania do tego przepisu w art. 41 zmuszającego płatników do poboru zaliczki na podatek).

Tym niemniej jednak – niespójność pozostaje. Bo art. 41 wyraźnie wskazuje, że wyłącznie oświadczenie o działalności gospodarczej zdejmuje z płatnika obowiązek poboru zaliczki na podatek.

kadry

Reklamy