Każda organizacja, w tym także organizacja mająca status OPP, ma obowiązek sporządzenia i zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego. Organizacje pożytku publicznego dodatkowo mają także obowiązek sporządzenia rocznego sprawozdania merytorycznego.

ngo

Od dnia 1 stycznia 2012 r. obowiązują nowe przepisy dotyczące sprawozdawczości organizacji pożytku publicznego.

Zamieszczanie sprawozdań w bazie internetowej

Po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego OPP mają obowiązek opublikować (zamieścić) sprawozdanie merytoryczne i zatwierdzone sprawozdanie finansowe (czyli po podjęciu uchwały o zatwierdzeniu sprawozdania, samej uchwały w bazie się nie umieszcza) w internetowej bazie sprawozdań  prowadzonej przez MPiPS (http://www.pozytek.gov.pl/Opublikuj,sprawozdanie,w,bazie,742.html) w terminie:

  • do 15 lipca – dotyczy to OPP, których rok obrotowy jest taki sam jak rok kalendarzowy

  • w ciągu 15 dni od daty zatwierdzenia sprawozdania finansowego – dotyczy to OPP, których rok obrotowy różni się od roku kalendarzowego.

Sprawozdanie zatwierdzone przez odpowiednie władze organizacji (np. walne zebranie, radę fundacji) musi być przyjęte najpóźniej do końca szóstego miesiąca od dnia zakończenia roku obrotowego.

UWAGA! Od 2012 r. OPP nie mają już obowiązku wysyłania sprawozdań w wersji papierowej do MPiPS.

Upublicznienie sprawozdań

Organizacje pożytku publicznego mają obowiązek upublicznić swoje sprawozdanie merytoryczne i finansowe w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią wszystkim zainteresowanym osobom, w tym także poprzez umieszczenie sprawozdań na swojej stronie internetowej.

OPP nie muszą już publikować sprawozdania w Monitorze Polskim B – zlikwidowano go od 1 stycznia 2013.

Pamiętajmy, że publikacja sprawozdań w bazie i umieszczenie ich na stronie internetowej to dodatkowe obowiązki sprawozdawcze wynikające z faktu posiadania statusu organizacji pożytku publicznego. Poza tym OPP, tak jak każda inna organizacja, musi jeszcze przesłać sprawozdanie finansowe do urzędu skarbowego, a jeśli prowadzi działalność gospodarczą to także do KRS. Poza tym fundacje, które mają status OPP sporządzają i wysyłają także sprawozdanie ze swojej działalności do ministra.

Organizacje pożytku publicznego (OPP) mają obowiązek sporządzić i ogłosić dwa rodzaje sprawozdań rocznych: merytoryczne i finansowe.

O tym, jakie informacje powinny się znaleźć w obu rodzajach sprawozdań decydują odpowiednie przepisy.

Od dnia 1 stycznia 2012 r. obowiązują nowe przepisy dotyczące sprawozdawczości organizacji pożytku publicznego.

Sprawozdanie merytoryczne

Roczne sprawozdanie merytoryczne sporządza się zgodnie z wytycznymi określonymi w rozporządzeniu MPiPS w sprawie wzoru sprawozdania merytorycznego OPP. W szczególności sprawozdanie powinno zawierać najważniejsze informacje o: działalności pożytku publicznego danej OPP w okresie sprawozdawczym; o wydatkowaniu pieniędzy pochodzących z 1% podatku dochodowego od osób fizycznych.

Podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 pkt. 1 ustawy o pożytku (np. tzw. organizacje kościelne) posiadające status OPP, sporządzają sprawozdanie merytoryczne jedynie z wyodrębnionej działalności pożytku publicznego oraz podają je do publicznej wiadomości w sposób umożliwiający zapoznanie się z tym sprawozdaniem przez zainteresowane osoby.

W rozporządzeniu określono szczegółowy wzór – formularz, podzielony na dziesięć części, zawierający następujące informacje:

  • I – dane organizacji (m.in. nazwa, adres, numer KRS, data uzyskania statusu OPP a także informacje o członkach zarządu i organu nadzoru wewnętrznego oraz o celach statutowych i sposobach realizacji celów statutowych),

  • II – charakterystyka działalności organizacji pożytku publicznego w okresie sprawozdawczym (m.in. opis głównych działań prowadzonych przez organizację, liczba odbiorców działań, informacje o działalności nieodpłatnej, odpłatnej i gospodarczej prowadzonej przez organizację),

  • III – przychody i koszty organizacji pożytku publicznego w okresie sprawozdawczym (informacje o przychodach organizacji z podziałem na rodzaje, sposobie wydawania środków z 1%, kosztach działania organizacji również z podziałem na rodzaje),

  • IV – korzystanie z uprawnień w okresie sprawozdawczym (w tym dziale wymienione są takie przywileje organizacji pożytku publicznego jak zwolnienia z podatków, opłat sądowych ale także korzystanie z uprawnień do nabywania, użytkowania wieczystego na szczególnych zasadach nieruchomości Skarbu Państwa),

  • V – personel organizacji pożytku publicznego w okresie sprawozdawczym (informacje o pracownikach, członkach i wolontariuszach),

  • VI – wynagrodzenia w okresie sprawozdawczym (łączna kwota wynagrodzeń
    z podziałem na umowy o pracę i umowy cywilnoprawne oraz wysokość przeciętnego i najwyższego wynagrodzenia wypłacona pracownikom, członkom zarządów, członkom organu nadzoru),

  • VII – informacja o udzielonych przez organizację pożyczkach pieniężnych
    w okresie sprawozdawczym

  • VIII – informacja o działalności zleconej organizacji pożytku publicznego przez administrację publiczną w okresie sprawozdawczym  (podaje się nazwy zadań i kwoty dotacji udzielonych przez samorząd oraz administrację rządową),

  • IX – informacja dotycząca realizowanych przez organizację pożytku publicznego zamówień publicznych w okresie sprawozdawczym (podaje się nazwy kwoty zamówień),

  • X – informacje uzupełniające (m.in. wykaz spółek w których organizacja ma 20% udziałów, wykaz fundacji których jest fundatorem, informacje o kontrolach prowadzonych w okresie sprawozdawczym).

Sprawozdanie finansowe

Sprawozdanie finansowe składa się z: bilansu; rachunku zysku i strat (w przypadku organizacji nieprowadzących działalności gospodarczej zwany rachunkiem wyników) oraz informacji dodatkowej. Podstawowe wzory tych dokumentów zawiera ustawa
o rachunkowości. Podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 pkt. 1 (np. kościelne osoby prawne) posiadające status OPP, sporządzają sprawozdanie finansowe jedynie
z wyodrębnionej działalności pożytku publicznego. Organizacje nieprowadzące działalności gospodarczej mogą zastosować formularze uproszczone.

Sprawozdanie finansowe musi sporządzić każda organizacja do końca trzeciego miesiąca od dnia bilansowego (dnia zakończenia roku finansowego), czyli dla większości organizacji do 31 marca. Następnie sprawozdanie finansowe musi być zatwierdzone przez władze organizacji (np. walne zebranie, radę fundacji –
w zależności od zapisów w jej statucie) najpóźniej do końca szóstego miesiąca od dnia zakończenia roku obrotowego, czyli dla większości organizacji do 30 czerwca.

JAKIE SĄ KONSEKWENCJE NIEZŁOŻENIA SPRAWOZDAŃ W TERMINIE?

Jeśli organizacja pożytku publicznego nie zamieści, nie prześle sprawozdania merytorycznego i finansowego w ustawowym terminie lub prześle je jako niepełne, budzące wątpliwości to czekają ją poważne sankcje. I tak:

  • za nieopublikowanie zatwierdzonego sprawozdania finansowego
    i sprawozdania merytorycznego na stronie internetowej MPiPS w ustawowym terminie OPP nie zostanie zamieszczona na wykazie organizacji pożytku publicznego uprawnionych do otrzymywania 1% podatku za dany rok. Dotyczy to tych organizacji, które uzyskały status OPP w latach wcześniejszych niż rok, za który jest rozliczenie – zasadę tę wyjaśniamy na poniższym przykładzie.

PRZYKŁAD: Sprawozdania za 2016 r. będą robione w 2017 r. Organizacje, które uzyskały status OPP w 2016 r. i w latach wcześniejszych, po to by znaleźć się na liście uprawnionych i dostawać pieniądze z 1% za 2017 r (czyli tak naprawdę w 2018 r.)  muszą do 15 lipca 20127r. umieścić zatwierdzone sprawozdanie finansowe i merytoryczne w bazie (dotyczy to OPP, których rok obrotowy jest równy kalendarzowemu, czyli większości z nich; w innym przypadku muszą to zrobić w ciągu 15 dni od daty zatwierdzenia).

  • W pozostałych przypadkach (przepisy ich nie określają, ale zapewne może chodzić np. o przesłanie sprawozdania niepełnego lub błędnie sporządzonego) minister pracy i polityki społecznej wzywa organizację do zaniechania naruszeń oraz przedstawienia niezbędnych wyjaśnień dotyczących naruszenia obowiązków sprawozdawczych. Jeżeli OPP nie zastosuje się do wezwania minister w ciągu 30 dni od daty ich przedstawienia występuje z wnioskiem do KRS o wykreślenie jej statusu OPP.

Jeśli organizacja pożytku publicznego utraci status OPP, ponieważ minister złożył wniosek o jego wykreślenie, to może ponownie złożyć wniosek
o nadanie statusu OPP dopiero po dwóch latach o momentu wykreślenia informacji o statusie OPP z KRS. Zasada ta obowiązuje od listopada 2011 r.

CZY OPP OBOWIĄZUJĄ JAKIEŚ SZCZEGÓLNE WYMAGANIA DOTYCZĄCE PROWADZENIA KSIĘGOWOŚCI?

Nie, prawidłowe prowadzenie ksiąg rachunkowych obowiązuje wszystkie organizacje. Niektóre organizacje, w tym także OPP, powinny zwrócić szczególną uwagę na to czy w księgach rachunkowych zostały wyodrębnione wszystkie potrzebne informacje (wynikające z prawa czy realizowanych działań) po to, by można było je pokazać na „obrazie” finansów czyli w sprawozdaniu finansowym.

W przypadku OPP warto zwrócić uwagę na wydzielenie środków z 1% . Choć ustawa wprost nie wskazuje potrzeby ich wydzielenia w księgach rachunkowych to we wzorze sprawozdania merytorycznego, które zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2012 r. będą podawane zarówno informacje o przychodach z 1% jak i środkach wydanych w ramach 1% w tym także środkach, które pozostały z lat ubiegłych.

Natomiast organizacje prowadzące nieodpłatną i odpłatną działalność pożytku publicznego, bez względu na to czy posiadają status OPP, powinny zwrócić uwagę na to czy księgach rachunkowych zostały wyodrębnione: nieodpłatna i odpłatna działalność pożytku publicznego po to, aby można było ustalić wysokości przychodów, kosztów i wyników każdej z prowadzonych działalności.

CZY TRZEBA REJESTROWAĆ W GIODO ZBIÓR DANYCH OSOBOWYCH PODATNIKÓW, KTÓRZY PRZEKAZALI NAM 1%?

Każda organizacja pożytku publicznego może otrzymać z urzędu skarbowego (nawet jeśli nie jest to jej do niczego potrzebne), dane osobowe podatników, którzy przekazali jej 1% swojego podatku. Decyzja w tej sprawie została przeniesiona na podatnika, który wypełniając zeznanie podatkowe, może zaznaczyć w nim odpowiednią rubrykę i w ten sposób wyrazić zgodę na przesłanie jego danych organizacji. Prawdopodobnie podatnik nie ma świadomości, że przekazując swoje dane organizacji, może jej przysporzyć dużo niepotrzebnej pracy. Jednocześnie wiele organizacji nie ma do końca świadomości, co oznacza dla niej posiadanie tych danych.

Niewątpliwie organizacje dzięki tym informacjom mogą czerpać wiedzę na temat swoich darczyńców, ale jeśli chcą postępować zgodnie z prawem, nie powinny nic więcej z tą wiedzą robić. Zdaniem Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO) wykorzystanie tych danych np. do wysłania podziękowania podatnikowi, będzie użyciem ich niezgodnym z celem przekazania.

Otrzymując dane OPP staje się administratorem danych osobowych podatników, którzy wpłacili 1%. Przypomnijmy, że jeżeli organizacja posiada zbiór danych (a jest nim każdy posiadający strukturę zestaw danych) albo pojedyncze dane, które przetwarza w systemie informatycznym, podlega szeregowi obowiązków z tego tytułu. Jednym z obowiązków jest ochrona posiadanych danych (a więc właściwe ich zabezpieczenie, zgodnie z wytycznymi określonymi w przepisach prawa), a także zgłoszenie informacji o posiadanym zbiorze do GIODO.

Wydaje się też, że jeżeli OPP nie chce „przetwarzać” tych danych musi taką listę zniszczyć i to najlepiej komisyjnie, sporządzając protokół z jej zniszczenia lub usunąć część danych, tak aby nie pozwalały one na identyfikację osób z listy (można np. usunąć nazwiska i adresy pozostawiając tylko imiona, nazwy miejscowości wysokość przekazanych kwot). Takie częściowe dane mogą służyć np. do celów i statystycznych, jeżeli organizacja chce wiedzieć czy otrzymuje 1% od osób z dużych czy małych miejscowości, kobiet czy mężczyzn, itp. (autor: Sosnowieckie Centrum Organizacji Pozarządowych)

ngo

Reklamy