Umowy cywilno prawne w Polsce z roku na rok stają się coraz bardziej popularne. Przedsiębiorstwa uciekają się do umów cywilnoprawnych głównie z powodów ekonomicznych. W szczególności popularnością cieszy się umowa o dzieło , ponieważ nie podlega składkom ZUS.  W przeciwieństwie do umowy o pracę kwota brutto z umowy o dzieło jest jednocześnie całkowitym kosztem zamawiającego dzieło.

kadry

ISTOTA UMOWY O DZIEŁO

Umowa o dzieło jest jedną z umów opisanych szczegółowo w kodeksie cywilnym. Stronami tej umowy jest wykonawca i zamawiający. Jest to umowa o rezultat. Wiele osób zajmujących się na co dzień tworzeniem i rozliczaniem umów ma ogromny problem, aby oddzielić umowę zlecenia od umowy o dzieło. Umowa zlecenie w przeciwieństwie do umowy o dzieło jest umową starannego wykonywania czynności. Tym samym umowę o dzieło można wykorzystać do wszelkiego rodzaju , głównie jednorazowych zamówień, gdzie efektem będzie rezultat. Zwykle przez rezultat rozumiemy namacalny dowód naszej pracy np. strona internetowa, logo, kafelki na ścianie. Jednak można to być również przedstawienie teatralne, wygłoszenie wykładu. Tym samym podstawową sprawę charakteryzującą dzieło jest fakt powstania rezultatu tej umowy. Niestety wiele umów o dzieło, jakie można spotkać w Polsce ze względu na sposób zapisów powinny być umowami zlecenia. Przedsiębiorstwa korzystają  z umów o dzieło zamiast z umów zlecenie, ponieważ nie podlegają one składkom ZUS. Umowa zlecenia podlega rozliczeniom z ZUS powodując często wyższe koszty zatrudnienia zleceniobiorcy. Drugim ważnym aspektem umowy o dzieło jest jej nie wypowiadalność. Od umowy od dzieło można odstąpić , jednak nie można jej wypowiedzieć. Wynika to wprost z charakteru tej umowy – jeżeli zamówiliśmy jakieś dzieło – nie możemy wypowiedzieć wykonania tego dzieła – możemy natomiast odstąpić od umowy z powodów leżących po stronie wykonawcy dzieła. Od umowy można również odstąpić w przypadku nie terminowego oddania dzieła. Ostatnią dość istotną sprawą jest fakt, że umowa o dzieło musi być zawsze umową płatną, natomiast umowa zlecenia może być umową bezpłatną – szczególną formę umowy zlecenia stanowi umowa o wolontariat.

TREŚĆ UMOWY O DZIEŁO

Treść umowy o dzieło zawiera po za standardowymi sprawami jak określenie stron w umowie, kwoty oraz terminu realizacji dzieła,  inne ważne aspekty takie jak:

– określenie rezultatu dzieła, który musi mieć przynajmniej częściowo charaktery materialny – czyli rezultat, który można określić jako realizację w czasie i miejscu – np. przedstawienie teatralne w teatrze w konkretnym dniu i o konkretnej godzinie;

– wykonawca dzieła odpowiada za efekt swojej pracy, zamawiający w umowie zastrzega sobie prawo do zlecenia poprawek do dzieła w określonym umownie terminie, a wykonawca jest zobowiązany te poprawki wykonać, zwykle w terminie 7 dni od daty zgłoszenia przez zamawiającego;

– umowa o dzieło w swojej podstawowej definicji zezwala na zlecanie wykonania dzieła osobie trzeciej, przy czym to zawsze wykonawca jest odpowiedzialny za efekt – jeżeli natomiast chcemy, aby dzieło było wykonane przez wykonawcę, należy to zastrzec w umowie – przykładowy zapis „ wykonawca jest zobowiązany do osobistej realizacji dzieła”.

RODZAJE UMOWY O DZIEŁO

Umowa o dzieło może być zawarta jako tzw. umowa o dzieło „zwykła” oraz umowa o dzieło z przeniesieniem praw autorskich. Umowa z przeniesieniem praw autorskich jest dozwolona tylko wtedy, gdy wykonawca dzieła przenosi na zamawiającego prawa autorskie do swojego dzieła, przy czym musi te prawa posiadać.  To, co możemy zaliczyć do działa z przeniesieniem praw autorskich, zawsze możemy sprawdzić w ustawie  dotyczącej praw autorskich. Najczęściej dotyczy to wszelkiego rodzaju twórców, którzy do realizacji dzieła posłużyli się swoją inwencją twórczą np. malarze, twórcy stron oprogramowania, graficy komputerowi, osoby tworzące nowe, alternatywne ścieżki nauczania. Duże wątpliwości pojawiają się przy korektorach tekstów lub szkoleniowcach. W przypadku korektorów tekstów sprawa jest prostsza, ponieważ nie wykorzystują oni swojej inwencji twórczej, tylko umiejętność znajdywania błędów. W przypadku szkoleniowców zaś znaleźli oni swojego rodzaju furtkę w postaci umiejętnie nazwanego dzieła. Zwykle w umowach o przeprowadzenie szkolenia znajdziemy zapis że  zlecający zleca, a wykonawca przyjmuje dzieło w postaci wykonania materiałów szkoleniowych oraz przeprowadzenie szkolenia z tematyki np. prawa pracy w terminie … oraz miejscu … W przypadku, gdy faktycznie materiały szkoleniowe są przygotowane przez tego trenera i nie są zbiorem materiałów znalezionych w Internecie oraz książkach można zawrzeć umowę o dzieło z przeniesieniem praw autorskich. W przypadku takiej umowy należy mieć na uwadze, że przeniesienie praw autorskich jest jednoznaczne z tym, że wykonawca dzieła traci wszelkie prawa do wykorzystywania rezultatu swojej pracy. Tym samym w przypadku szkoleniowca, nie może on wykorzystać swoich materiałów ponownie przy szkoleniu z tego samego zakresu, ponieważ nie posiada już prawa do materiałów przez siebie stworzonych.

UMOWA O DZIEŁO W ŚWIETLE PODATKOWYM

Umowa o dzieło „zwykła” i z przeniesieniem praw autorskich różni się w rozliczeniu. Otóż umowa „zwykła” wykorzystuje koszty uzyskania przychodów w wysokości 20%, natomiast umowa o dzieło z przeniesieniem praw autorskich korzysta z 50% kosztów uzyskania przychodu. Poniżej informacja w jaki sposób rozliczyć umowę o dzieło

Tab. Nr 1. Metodyka obliczenia kwoty netto z umowy o dzieło

Metodyka rozliczania umowy o dzieło „zwykła” umowa o dzieło umowa o dzieło z przeniesieniem praw autorskich
A kwota brutto

1000

1000

B % kosztów uzyskania przychodu

20%

50%

C kwota kosztów uzyskania przychodów =A*B

200

500

D podstawa do opodatkowania =A-C

800

500

E podatek dochodowych od osób fizycznych =D*18%

144

90

F kwota netto dla wykonawcy =A-E

856

910

Podstawą do wypłaty dla umowy o dzieło jest rachunek do umowy, które powinien zostać wystawiony przez wykonawcę dzieła po jego oddaniu. Przyjęcie go przez zamawiającego dzieło jest jednoznaczne z odbiorem dzieła przez zamawiającego. Wiele firm stosuje poza rachunkiem do umowy protokół zdawczo odbiorczy (w skrócie zwane PZO). Nie jest to błędem, jednak w przypadku umowy o dzieło rachunek do umowy zastępuję dokument zwany PZO. Na rachunku powinny znaleźć się następujące informacje:  do jakiej umowy odnosi się rachunek, strony umowy, nazwa dzieła, dane osobowe wykonawcy pozwalające na rozliczenie tego rachunku w urzędzie skarbowym (imię, nazwisko, PESEL lub NIP, adres zamieszania, imiona rodziców, numer rachunku bankowego, urząd skarbowy pod jaki podlega wykonawca). Na rachunku dobrze jest umieścić termin zapłaty za wykonane dzieło, pomimo tego, że zwykle w umowie znajdziemy zapis, że rachunek będzie płatny w terminie np. 14 dni od daty otrzymania przez zamawiającego rachunku.

UMOWY O DZIEŁO W ORGANIZACJACH POZARZĄDOWYCH

Umowy o dzieło są również wykorzystywane w organizacjach pozarządowych. Dzięki swojej zdecydowanie większej elastyczność i braku ograniczeń odnośnie czasu pracy pozwalają na dużą swobodę obu stron, czego często poszukują tego rodzaju organizacje. Z drugiej strony są świetnym wyjściem z poziomu kosztów zatrudniania pracowników. Dzięki ograniczeniu składek ZUS, braku ograniczenia w postaci minimalnego wynagrodzenia, elastycznego czasu pracy oraz przede wszystkim braku świadczeń pracowniczych pozwalają na zaoszczędzenie dość znacznej ilości gotówki. Pozwalają również na zatrudnienia osób zagrożonych wykluczeniem społecznym lub finansowym lub osób nie zainteresowanych pracą  w pełnym wymiarze godzin. Umowy o dzieło w organizacjach pozarządowych można wykorzystywać do różnego rodzaju jednorazowych prac przy wydarzeniach kulturalno – oświatowych np. w postaci oprawy muzycznej imprezy, wykonaniu materiałów promocyjnych wydarzenie, utworzeniu strony internetowej, wykonania logo, sporządzenia konkretnej grupy raportów ( w sposób jednorazowy, nie powtarzalny).

Umowa o dzieło, tak samo jak umowa zlecenia jest nazywana umową śmieciową. Pojęcie to wzięło się z faktu, że umowa ta nie gwarantuje świadczeń pracowniczych oraz w sposób ograniczony w przypadku umowy zlecenia zapewnia ubezpieczenie emerytalno rentowe. Pojęcie umów śmieciowych zostało wytworzone przez pracowników w odpowiedzi na duże nadużycia w wykorzystywaniu tych umów. W wielu przypadkach umowa o pracę jest zastępowana przez umowy cywilno prawne i jedynym tego powodem są koszty zatrudnienia pracowników etatowych. Tym samym przy zawieraniu umów o dzieło należy zastanowić się w pierwszej kolejności , czy nie powinna to być umowa o pracę, w drugiej zaś, czy oby na pewno nie jest to umowa zlecenia. Okazuje się bowiem, że prawie każdą umowę o dzieło można zawrzeć  w takiej formie, aby była ona umową zlecenia. Natomiast zdecydowanej większości umów zlecenia nie można zawrzeć w takiej formie, aby spełniała ona poprawność zapisów  i realizacji umowy o dzieło. (źródło: REDUTAX.pl)

ngo

 

Reklamy